moederloos.html

Een moederloos veulen ……

Spijtig genoeg zijn er elk jaar veulens die erg vroeg alleen komen te staan. Of dat het nu is door de sterfte van de merrie of doordat ze er niet voor wil of kan zorgen, het resultaat is hetzelfde: hoe moet het verder met dit veulentje?

Vroeger was er niet veel keuze: het veulen werd met de hand opgevoed of het veulen werd bij een andere merrie geplaatst, waarbij het moeder-instinct hopelijk haar werk deed.

Tegenwoordig zijn er al veel meer opties, waar de meeste eigenaars (gelukkig) geen weet van hebben.

Een goede start is belangrijk

Als het veulen geen of onvoldoende biestmelk heeft kunnen drinken bij de eigen moeder, is het van belang om hiervoor zo snel mogelijk biest of een vervangmiddel te vinden, vermits dit alle afweerstoffen voor de eerste 3levensmaanden bevat. De biestmelk kan echter enkel in de eerste 18uur na de geboorte opgenomen worden door het veulen, daarna dienen de antistoffen rechtstreeks in de bloedbaan gegeven te worden onder de vorm van hyperimmuun plasma. Bij elke afwijkende geboorte is het dan ook aan te raden om dit opgenomen antistofgehalte te laten controleren door uw dierenarts.
Terwijl u zoekt naar een oplossing om dit veulen groot te brengen, dient hij ondertussen voldoende melk te krijgen. De eerste dag drinkt het veulen 10% van z'n lichaamsgewicht (wat voor een gemiddeld veulen van 50kg al 5l per dag is), vanaf de 2de dag drinkt hij 20% van z'n lichaamsgewicht. Als m'n weet dat een normaal veulen gemakkelijk 50-60keer per dag drinkt bij de merrie, dan is het logisch dat het veulen ook met de hand frequent gevoederd moet worden. Dit dient de eerste weken toch minstens elke 2uur te gebeuren, omdat de porties anders veel te groot worden, het veulen het niet in 1 keer opdrinkt en bovendien spijsverteringsproblemen kan krijgen.

Met de hand voederen

Dat het geen cadeau is om een veulen met de hand te voederen en dus zelf op te voeden, is algemeen geweten. Het vergt ongelooflijk veel energie en geduld, de kostprijs van de kunstmelk loopt al snel op en het veulen wordt later een onhandelbare jaarling doordat hij de mens ziet als z'n speelkameraad. Maar het is soms wel de meest voor de hand liggende oplossing.
De veulens drinken het gemakkelijkste uit een fles, het veulen kan zich echter gemakkelijker verslikken, daarom is het van belang om het veulen het hoofd niet te hoog te laten heffen en het gat in de speen niet te groot te maken zodat het er niet spontaan uitloopt.
Ze leren echter ook zeer snel om uit een emmertje te drinken, dit vermindert de kans op verslikken, het gaat sneller en daardoor is er ook minder intensief contact nodig.
Na 1 maand kan men dan ruwvoeder introduceren, wat de veulens meestal snel leren opnemen. Om een mooi uitgegroeid veulen te krijgen is het toch aan te bevelen om hem tot 3-4maanden ouderdom melk te blijven bijgeven.

Opfokbedrijven

In het noorden van Nederland zijn er opfokbedrijven, waar de veulens met de hand of met voederautomaten gevoederd worden. Daar groeien ze echter in groep op en dit heeft als voordeel dat de veulens toch een bepaald sociaal gedrag aangeleerd krijgen.

De ideale oplossing: een pleegmerrie

Ook al lijkt dit erg omslachtig, blijft een pleegmerrie de beste oplossing voor het veulen. Hij wordt groot gebracht op de meest natuurlijke manier: kan zo frequent drinken als hij wil, maar heeft ook een voorbeeld van hoe een paard zich wel en niet hoort te gedragen.

Dit kan op verschillende manieren in z'n werk gaan:

* als er een ander veulen geboren wordt, smeert men het veulen in met de geboortesappen en nageboorte van het andere veulen en plaatst m'n hem bij de merrie. Dit heeft echter een variabel succes, vermits de merrie vaak achteraf toch nog merkt dat het veulen niet het hare is en vervolgens verstoot. Meestal zal een merrie ook onvoldoende melk geven voor 2 veulens.

* het weesveulen kan ook bij een merrie geplaatst worden die (vroegtijdig) gespeend is van haar eigen veulen en daardoor nog melk geeft. Het slaagresultaat hiervan is ook erg afhankelijk van het karakter van de merrie.

* de Veulencentrale in Nederland en het Belgisch stamboek BWP registreren moederloze veulens en merries die net een veulen verloren hebben om het eventueel samen te brengen. Ook dit heeft een variabele slaagkans en gebeurt best onder professionele begeleiding om ongelukken te voorkomen en de slaagkans te maximalizeren.
In de meeste van deze gevallen gaat het veulen mee met de pleegmoeder en dienen er dan ook duidelijke afspraken gemaakt worden met de eigenaars van de pleegmerrie om conflictsituaties te vermijden.

* een alternatieve oplossing, waarvan het succes reeds meermaals heeft mogen blijken, is het hormonaal klaarmaken van merries, zodat ze kunnen dienen als pleegmoeder. Welke merries kunnen hiervoor dienen? Merries die in het verleden minimaal 1 veulen gekregen hebben (het kan evengoed 5jaar geleden zijn) en die nog steeds normaal hengstig worden.

De merries krijgen een hormonale behandeling, worden frequent gemolken en geven na 1 week behandeling voldoende melk (5tal liter) om een adoptie uit te voeren. Vervolgens zal het veulen er zelf voor zorgen, door frequent te zuigen dat de merrie gradueel meer melk zal produceren.

Om de adoptie vlot te laten verlopen laten we merrie en veulen reeds op voorhand met elkaar kennis maken. Op de dag van de adoptie wordt de geboorte nagebootst door hormonale behandeling en vaginale stimulatie.

Vervolgens worden merrie en veulen voorzichtig bij elkaar geplaatst en met veel geduld en wat ervaring, verloopt deze procedure meestal zonder problemen, zelfs als de merrie voordien niets van het veulen moest weten.
In het begin is het echter belangrijk om het veulen nog wat bij te voederen, totdat de merrie voldoende melk geeft en het veulen de interesse verliest.

Deze methode wordt internationaal reeds frequent toegepast en ook in België is dit mogelijk. Op bepaalde plaatsen staan er jaarlijks merries klaar die reeds melk geven om uw veulen op te vangen. In andere gevallen kan er een merrie klaargemaakt worden, terwijl het veulen met de hand melk krijgt toegediend, wat in het totaal (incl adoptie) een kleine 10dagen in beslag neemt. Deze merries zijn te huur en u kan ze voor het volledige seizoen mee naar huis nemen totdat u het geschikt vindt om uw veulen te spenen. Het grootste nadeel hiervan is de kostprijs, maar met de optelsom van de kunstmelk en het nachtwerk dat u er dient in te steken, komt u met een pleegmoeder voordeliger uit. De kostprijs kan verminderd worden indien u de techniek laat toepassen op een eigen merrie (als ze ooit een veulen heeft gehad), maar dan kan men natuurlijk geen garanties bieden omtrent het welslagen van de adoptie.

Zoals u leest, zijn er verscheidene oplossingen voor het moederloze veulen, die u hopelijk nooit nodig zal hebben

Een moederloos veulen ……
Spijtig genoeg zijn er elk jaar veulens die erg vroeg alleen komen te staan. Of dat het nu is door de sterfte van de merrie of doordat ze er niet voor wil of kan zorgen, het resultaat is hetzelfde: hoe moet het verder met dit veulentje? Vroeger was er niet veel keuze: het veulen werd met de hand opgevoed of het veulen werd bij een andere merrie geplaatst, waarbij het moeder-instinct hopelijk haar werk deed. Tegenwoordig zijn er al veel meer opties, waar de meeste eigenaars (gelukkig) geen weet van hebben.
Een goede start is belangrijk Als het veulen geen of onvoldoende biestmelk heeft kunnen drinken bij de eigen moeder, is het van belang om hiervoor zo snel mogelijk biest of een vervangmiddel te vinden, vermits dit alle afweerstoffen voor de eerste 3levensmaanden bevat. De biestmelk kan echter enkel in de eerste 18uur na de geboorte opgenomen worden door het veulen, daarna dienen de antistoffen rechtstreeks in de bloedbaan gegeven te worden onder de vorm van hyperimmuun plasma. Bij elke afwijkende geboorte is het dan ook aan te raden om dit opgenomen antistofgehalte te laten controleren door uw dierenarts. Terwijl u zoekt naar een oplossing om dit veulen groot te brengen, dient hij ondertussen voldoende melk te krijgen. De eerste dag drinkt het veulen 10% van z'n lichaamsgewicht (wat voor een gemiddeld veulen van 50kg al 5l per dag is), vanaf de 2de dag drinkt hij 20% van z'n lichaamsgewicht. Als m'n weet dat een normaal veulen gemakkelijk 50-60keer per dag drinkt bij de merrie, dan is het logisch dat het veulen ook met de hand frequent gevoederd moet worden. Dit dient de eerste weken toch minstens elke 2uur te gebeuren, omdat de porties anders veel te groot worden, het veulen het niet in 1 keer opdrinkt en bovendien spijsverteringsproblemen kan krijgen.
Met de hand voederen Dat het geen cadeau is om een veulen met de hand te voederen en dus zelf op te voeden, is algemeen geweten. Het vergt ongelooflijk veel energie en geduld, de kostprijs van de kunstmelk loopt al snel op en het veulen wordt later een onhandelbare jaarling doordat hij de mens ziet als z'n speelkameraad. Maar het is soms wel de meest voor de hand liggende oplossing. De veulens drinken het gemakkelijkste uit een fles, het veulen kan zich echter gemakkelijker verslikken, daarom is het van belang om het veulen het hoofd niet te hoog te laten heffen en het gat in de speen niet te groot te maken zodat het er niet spontaan uitloopt. Ze leren echter ook zeer snel om uit een emmertje te drinken, dit vermindert de kans op verslikken, het gaat sneller en daardoor is er ook minder intensief contact nodig. Na 1 maand kan men dan ruwvoeder introduceren, wat de veulens meestal snel leren opnemen. Om een mooi uitgegroeid veulen te krijgen is het toch aan te bevelen om hem tot 3-4maanden ouderdom melk te blijven bijgeven.
Opfokbedrijven In het noorden van Nederland zijn er opfokbedrijven, waar de veulens met de hand of met voederautomaten gevoederd worden. Daar groeien ze echter in groep op en dit heeft als voordeel dat de veulens toch een bepaald sociaal gedrag aangeleerd krijgen. De ideale oplossing: een pleegmerrie Ook al lijkt dit erg omslachtig, blijft een pleegmerrie de beste oplossing voor het veulen. Hij wordt groot gebracht op de meest natuurlijke manier: kan zo frequent drinken als hij wil, maar heeft ook een voorbeeld van hoe een paard zich wel en niet hoort te gedragen. Dit kan op verschillende manieren in z'n werk gaan: * als er een ander veulen geboren wordt, smeert men het veulen in met de geboortesappen en nageboorte van het andere veulen en plaatst m'n hem bij de merrie. Dit heeft echter een variabel succes, vermits de merrie vaak achteraf toch nog merkt dat het veulen niet het hare is en vervolgens verstoot. Meestal zal een merrie ook onvoldoende melk geven voor 2 veulens. * het weesveulen kan ook bij een merrie geplaatst worden die (vroegtijdig) gespeend is van haar eigen veulen en daardoor nog melk geeft. Het slaagresultaat hiervan is ook erg afhankelijk van het karakter van de merrie. * de Veulencentrale in Nederland en het Belgisch stamboek BWP registreren moederloze veulens en merries die net een veulen verloren hebben om het eventueel samen te brengen. Ook dit heeft een variabele slaagkans en gebeurt best onder professionele begeleiding om ongelukken te voorkomen en de slaagkans te maximalizeren. In de meeste van deze gevallen gaat het veulen mee met de pleegmoeder en dienen er dan ook duidelijke afspraken gemaakt worden met de eigenaars van de pleegmerrie om conflictsituaties te vermijden. * een alternatieve oplossing, waarvan het succes reeds meermaals heeft mogen blijken, is het hormonaal klaarmaken van merries, zodat ze kunnen dienen als pleegmoeder. Welke merries kunnen hiervoor dienen? Merries die in het verleden minimaal 1 veulen gekregen hebben (het kan evengoed 5jaar geleden zijn) en die nog steeds normaal hengstig worden.
	De merries krijgen een hormonale behandeling, worden frequent gemolken en geven na 1 week behandeling voldoende melk (5tal liter) om een adoptie uit te voeren. Vervolgens zal het veulen er zelf voor zorgen, door frequent te zuigen dat de merrie gradueel meer melk zal produceren. Om de adoptie vlot te laten verlopen laten we merrie en veulen reeds op voorhand met elkaar kennis maken. Op de dag van de adoptie wordt de geboorte nagebootst door hormonale behandeling en vaginale stimulatie.
Vervolgens worden merrie en veulen voorzichtig bij elkaar geplaatst en met veel geduld en wat ervaring, verloopt deze procedure meestal zonder problemen, zelfs als de merrie voordien niets van het veulen moest weten. In het begin is het echter belangrijk om het veulen nog wat bij te voederen, totdat de merrie voldoende melk geeft en het veulen de interesse verliest. Deze methode wordt internationaal reeds frequent toegepast en ook in België is dit mogelijk. Op bepaalde plaatsen staan er jaarlijks merries klaar die reeds melk geven om uw veulen op te vangen. In andere gevallen kan er een merrie klaargemaakt worden, terwijl het veulen met de hand melk krijgt toegediend, wat in het totaal (incl adoptie) een kleine 10dagen in beslag neemt. Deze merries zijn te huur en u kan ze voor het volledige seizoen mee naar huis nemen totdat u het geschikt vindt om uw veulen te spenen. Het grootste nadeel hiervan is de kostprijs, maar met de optelsom van de kunstmelk en het nachtwerk dat u er dient in te steken, komt u met een pleegmoeder voordeliger uit. De kostprijs kan verminderd worden indien u de techniek laat toepassen op een eigen merrie (als ze ooit een veulen heeft gehad), maar dan kan men natuurlijk geen garanties bieden omtrent het welslagen van de adoptie. Zoals u leest, zijn er verscheidene oplossingen voor het moederloze veulen, die u hopelijk nooit nodig zal hebben