hoest.html

EEN KUCHJE AF EN TOE ???

Elk paard hoest wel eens, kan dit kwaad en wanneer moet je je zorgen maken? Dit is als eigenaar niet altijd gemakkelijk te bepalen, want ook al lijkt je paard niet echt ziek, kunnen de longen van een paard hier toch onder lijden. Als je paard vaker kucht dan de enkele keer bij het begin van het werk of als je paard snel buiten adem is en lang moet recupereren na het werk, dan contacteer je toch best je dierenarts om hem eens grondig te laten nakijken.

Enkele wetenswaardigheden

Een paard heeft een enorme reserve longcapaciteit, zelf in rust ademen ze ongeveer 86 000 liter per dag. Hierdoor kunnen ze ook met luchtwegproblemen nog redelijk presteren. Bij renpaarden die wel hun maximale longcapaciteit gebruiken, komen dan ook het snelst de problemen aan het licht. Een prestatiestoornis zoals de wedstrijd niet volledig aan volle snelheid kunnen uitlopen kan al een voorteken zijn van een luchtwegprobleem.

Een gezond paard hoest niet, ademt in rust bijna onzichtbaar 8 tot 16 keer per minuut en het heeft een lichaamstemperatuur van 37°C-38°C.

Een van de afweermechanismen van de luchtwegen is het produceren van slijm. Dit slijm vormt de eerste barrière waarin bacteriën of stofpartikels opgevangen worden. Dmv. trilhaarwerking en doordat paarden het merendeel van de dag met hun hoofd naar beneden staan, wordt dit slijm naar boven gebracht en vervolgens doorgeslikt.

Wanneer de luchtwegen aangetast worden door een irriterende stof, een virus of bacterie, gaat het paard hierdoor niet enkel hoesten, maar gaan de luchtwegen eveneens meer slijm met ontstekingsmateriaal produceren, waardoor het paard nog meer gaat hoesten. Neusvloei (uitgezonderd waterige neusvloei) is dus altijd een teken van onsteking en irritatie thv de luchtwegen. Ook zonder zichtbare neusvloei kan het zijn dat deze slijmen de diepere luchtwegen gaan verstoppen, waardoor de longblaasjes harder moeten werken om uit te zetten en minder zuurstof kunnen opnemen.

Als men deze problemen niet tijdig behandelt, vermindert dan ook de elasticiteit van de longen en verliest het paard een deel van zijn longcapaciteit.

Wanneer een paard bij een landurig transport met een opgeheven hoofd aangebonden staat, blijft een groot deel van het slijm met bacteriën ea in de luchtwegen staan en lopen ze een groter risico op luchtwegproblemen

Jonge paarden

Bij jonge paarden zijn het veelal infectieuze oorzaken (virussen, bacteriën, maar zelfs spoelwormen) die neusvloei en hoesten kunnen veroorzaken. Vaak zijn er enkele dieren van dezelfde groep aangetast en kunnen ze eveneens een (milde) temperatuursverhoging hebben. Bij sommige paarden kan dit de aanleiding zijn voor een langduriger probleem, chronische bronchitis genaamd. Dit omdat het paard de eigen afweermechanismen thv de luchtwegen moeilijk onder controle krijgt. Dan kan een snel ingestelde therapie voorkomen dat het paard in een vicieuze cirkel belandt en letsels oploopt die invloed kunnen hebben z'n verdere carrière.

Meer en meer paarden worden reeds op jongere leeftijd binnen gehuisvest en vertonen dan ook tekens van onsteking thv. de luchtwegen tgv. stofpartikels, schimmelsporen en andere irriterende stoffen uit hun omgeving. In dit geval gaat het meestal om een enkeling op stal en heeft hij evenmin koorts Het ene paard is hier gevoeliger aan dan het andere en zo variëren ook de symptomen van prestatiestoornissen naar hoesten en kortademigheid. Ook hier geldt hetzelfde dat vroegtijdig ingrijpen dmv een gepaste behandeling en doorgedreven aanpassingen in hun huisvesting, van enorm belang is voor een goede gezondheid op lange termijn.

Oudere paarden (vanaf 6 jaar)

Bij deze paarden zien we meer ademhalingsproblemen door een overgevoeligheid aan zaken uit hun omgeving (zoals stof, schimmelsporen, pollen en andere). Indien deze paarden over de jaren in contact blijven met deze stoffen kunnen ze er zelfs echt allergisch aan worden en steeds wederkerende problemen hebben. (RAO, recurrent airway obstruction, vroeger COPD, chronic obstructive pulmonary disease) genoemd.

Zonder maatregelen vertonen deze paarden elk jaar opnieuw een periode van problemen, waarbij ze hoesten door de taaie slijmen in de luchtwegen, weinig uithoudingsvermogen hebben en soms hebben ze zelfs witgele neusvloei. Onbehandeld verliezen deze paarden snel longvolume en gaan ze na enkele jaren zelfs kortademig worden in rust.

Andere

Er zijn natuurlijk nog verscheidene andere oorzaken waardoor een paard kan gaan hoesten, zoals keelontsteking, luchtzakontsteking, longontsteking, borstholteontsteking enz.

Naast een grondig basis onderzoek, bestaan er ook bij paarden reeds gespecialiseerde onderzoeken die een onderscheid kunnen maken tussen al deze ziekten waardoor uw paard kan hoesten.

Gespecialiseerd verder onderzoek zoals een endoscopie en een bronchoalveolaire lavage (longspoeling) kan uitsluitsel geven waarom het paard hoest en zo kan er de gepaste behandeling ingesteld worden

De luchtwegen van paarden kunnen onderzocht worden met een flexibele camera die doorheen de neus tot in de luchtpijp en hoofdbronchen kan kijken. Bovendien kan men door het nemen van stalen dmv oa een longspoeling een bacteriekweek aanleggen en een idee krijgen van hoe ernstig en hoe chronisch het probleem is.

Radiografie en echografie kunnen ook helpen bij het onderzoek zoals bepaalde ziekten helpen vaststellen en chronische longletsels aantonen.

Hierboven zien we 2 beelden van de longen van een gezond paard. Ook van vrij grote paarden kunnen met onze krachtige röntgenapparatuur goede radiografiën van de longen gemaakt worden, maar omdat de longen van een volwassen paard niet op 1 beeld kunnen, moet dit in verschillende opnames gebeuren.

Links : radiografie van de caudale regio van de long van een paard met erge pneumonie (longontsteking). Bemerk het 'sneeuwvlokken-patroon' wat erop wijst dat er talrijke longblaasjes gevuld zijn met vocht en etter.

Daarnaast zijn er ook veel "doughnut-patronen" te zien (zwarte gaatjes met een witte cirkel rond) wat wijst op infiltratie van ontsteking rond de vertakkingen van de luchtwegen.

Met moderne echo-apparatuur kunnen we tegenwoordig ook een goed onderzoek van de longen en de borstholte uitvoeren (foto rechts). Zo kan bvb. een overmaat aan vocht-etter (vb. bij pleuritis-longvliesontsteking), consolidatie van het longweefsel (verdwijnen van de lucht uit de longblaasjes met vermindering van de longcapaciteit tot gevolg), vergroeiingen tussen longvlies en pleura, abcedatie ed. vastgesteld worden en kunnen zelfs onder echografische begeleiding zeer gericht staalnames gebeuren voor verder onderzoek in het labo.

Behandeling

Afhankelijk van het probleem, wordt de gepaste behandeling gekozen. Antibiotica worden enkel gegeven bij een bacterieel probleem.

Veelal bestaat de behandeling uit ontstekingsremmers, bronchodilatatica (die de luchtwegen verwijden)en slijmvervloeiers. Al deze medicatie kan op verschillende manieren toegediend worden: in het voeder, maar ook lokaal ovv. verneveling, op die manier worden enkel de luchtwegen blootgesteld aan de medicatie en niet het hele lichaam, maar zal men ook de efficiëntie van de gebruikte medicatie verhogen. Het is wel van groot belang dat de voorgeschreven kuur wordt afgemaakt en dat men niet stopt vanaf het moment dat het paard minder hoest

Kruiden zoals thijm, look, muskuskruid en andere hebben reeds bewezen dat ze kunnen bijdragen tot het verbeteren van ademhalingsproblemen. Uw dierenarts kan u helpen bij de keuze van een kwalitatief waardevol kruidenmengsel.

Als het paard niet ziek of kortademig is en hij niet te frequent hoest, mag hij zeer licht gewerkt worden (stap en beetje draf), dit kan helpen om de sluimen naar boven te brengen. Zwaarder werk is zeker af te raden.

Medicatie kan lokaal ovv verneveling toegediend worden. Op die manier worden enkel de luchtwegen blootgesteld aan de medicatie en niet het hele lichaam, maar zo zal men ook de efficiëntie van de gebruikte medicatie verhogen.

De omgevingsaanpassingen zijn echter van een veel crucialer belang dan eender welke medicatie:

- stofvrije omgeving, waarbij continu buitenbeloop natuurlijk het beste is

- indien dit niet mogelijk is, is een goede ventilatie van cruciaal belang

- eventueel een stalbodem op stofvrije houtkrullen

- geen hooi of stro zolder boven het paard

- de stal niet opstrooien waar het paard instaat/naast staat

- urinegeur vermijden, want dit is erg irriterend voor paarden

- droog hooi bevat het meeste van de irriterende stoffen (zoals stof, maar ook schimmelsporen) daarom kan men het hooi weken gedurende een 10-30-tal minuten en het water met deze irriterende stoffen weg gieten.

- eventueel overschakelen op ingepakt hooi, welk minder irriterende stoffen bevat

- hooi op de grond voederen om de drainage van slijmen te bevorderen

- een stoffige, vochtige trailer vermijden en bij gevoelige paarden beter geen droog hooi voorbinden op het transport.

Voorkomen is beter dan genezen !!

Men kan ook preventieve maatregelen treffen om ademhalingsproblemen te voorkomen.

- regematig vaccineren en ontwormen

- de paarden niet te dicht op elkaar huisvesten

- voldoende buitenbeloop

- een goede ventilatie in de stal is van cruciaal belang (geen tocht), een warme en vochtige omgeving vermijden.

- hooi op de grond toedienen.

EEN KUCHJE AF EN TOE ??? Elk paard hoest wel eens, kan dit kwaad en wanneer moet je je zorgen maken? Dit is als eigenaar niet altijd gemakkelijk te bepalen, want ook al lijkt je paard niet echt ziek, kunnen de longen van een paard hier toch onder lijden. Als je paard vaker kucht dan de enkele keer bij het begin van het werk of als je paard snel buiten adem is en lang moet recupereren na het werk, dan contacteer je toch best je dierenarts om hem eens grondig te laten nakijken. Enkele wetenswaardigheden Een paard heeft een enorme reserve longcapaciteit, zelf in rust ademen ze ongeveer 86 000 liter per dag. Hierdoor kunnen ze ook met luchtwegproblemen nog redelijk presteren. Bij renpaarden die wel hun maximale longcapaciteit gebruiken, komen dan ook het snelst de problemen aan het licht. Een prestatiestoornis zoals de wedstrijd niet volledig aan volle snelheid kunnen uitlopen kan al een voorteken zijn van een luchtwegprobleem. Een gezond paard hoest niet, ademt in rust bijna onzichtbaar 8 tot 16 keer per minuut en het heeft een lichaamstemperatuur van 37°C-38°C.
Een van de afweermechanismen van de luchtwegen is het produceren van slijm. Dit slijm vormt de eerste barrière waarin bacteriën of stofpartikels opgevangen worden. Dmv. trilhaarwerking en doordat paarden het merendeel van de dag met hun hoofd naar beneden staan, wordt dit slijm naar boven gebracht en vervolgens doorgeslikt. Wanneer de luchtwegen aangetast worden door een irriterende stof, een virus of bacterie, gaat het paard hierdoor niet enkel hoesten, maar gaan de luchtwegen eveneens meer slijm met ontstekingsmateriaal produceren, waardoor het paard nog meer gaat hoesten. Neusvloei (uitgezonderd waterige neusvloei) is dus altijd een teken van onsteking en irritatie thv de luchtwegen. Ook zonder zichtbare neusvloei kan het zijn dat deze slijmen de diepere luchtwegen gaan verstoppen, waardoor de longblaasjes harder moeten werken om uit te zetten en minder zuurstof kunnen opnemen. Als men deze problemen niet tijdig behandelt, vermindert dan ook de elasticiteit van de longen en verliest het paard een deel van zijn longcapaciteit.		Wanneer een paard bij een landurig transport met een opgeheven hoofd aangebonden staat, blijft een groot deel van het slijm met bacteriën ea in de luchtwegen staan en lopen ze een groter risico op luchtwegproblemen
Jonge paarden Bij jonge paarden zijn het veelal infectieuze oorzaken (virussen, bacteriën, maar zelfs spoelwormen) die neusvloei en hoesten kunnen veroorzaken. Vaak zijn er enkele dieren van dezelfde groep aangetast en kunnen ze eveneens een (milde) temperatuursverhoging hebben. Bij sommige paarden kan dit de aanleiding zijn voor een langduriger probleem, chronische bronchitis genaamd. Dit omdat het paard de eigen afweermechanismen thv de luchtwegen moeilijk onder controle krijgt. Dan kan een snel ingestelde therapie voorkomen dat het paard in een vicieuze cirkel belandt en letsels oploopt die invloed kunnen hebben z'n verdere carrière. Meer en meer paarden worden reeds op jongere leeftijd binnen gehuisvest en vertonen dan ook tekens van onsteking thv. de luchtwegen tgv. stofpartikels, schimmelsporen en andere irriterende stoffen uit hun omgeving. In dit geval gaat het meestal om een enkeling op stal en heeft hij evenmin koorts Het ene paard is hier gevoeliger aan dan het andere en zo variëren ook de symptomen van prestatiestoornissen naar hoesten en kortademigheid. Ook hier geldt hetzelfde dat vroegtijdig ingrijpen dmv een gepaste behandeling en doorgedreven aanpassingen in hun huisvesting, van enorm belang is voor een goede gezondheid op lange termijn. Oudere paarden (vanaf 6 jaar) Bij deze paarden zien we meer ademhalingsproblemen door een overgevoeligheid aan zaken uit hun omgeving (zoals stof, schimmelsporen, pollen en andere). Indien deze paarden over de jaren in contact blijven met deze stoffen kunnen ze er zelfs echt allergisch aan worden en steeds wederkerende problemen hebben. (RAO, recurrent airway obstruction, vroeger COPD, chronic obstructive pulmonary disease) genoemd. Zonder maatregelen vertonen deze paarden elk jaar opnieuw een periode van problemen, waarbij ze hoesten door de taaie slijmen in de luchtwegen, weinig uithoudingsvermogen hebben en soms hebben ze zelfs witgele neusvloei. Onbehandeld verliezen deze paarden snel longvolume en gaan ze na enkele jaren zelfs kortademig worden in rust. Andere Er zijn natuurlijk nog verscheidene andere oorzaken waardoor een paard kan gaan hoesten, zoals keelontsteking, luchtzakontsteking, longontsteking, borstholteontsteking enz. Naast een grondig basis onderzoek, bestaan er ook bij paarden reeds gespecialiseerde onderzoeken die een onderscheid kunnen maken tussen al deze ziekten waardoor uw paard kan hoesten.
Gespecialiseerd verder onderzoek zoals een endoscopie en een bronchoalveolaire lavage (longspoeling) kan uitsluitsel geven waarom het paard hoest en zo kan er de gepaste behandeling ingesteld worden		De luchtwegen van paarden kunnen onderzocht worden met een flexibele camera die doorheen de neus tot in de luchtpijp en hoofdbronchen kan kijken. Bovendien kan men door het nemen van stalen dmv oa een longspoeling een bacteriekweek aanleggen en een idee krijgen van hoe ernstig en hoe chronisch het probleem is.
Radiografie en echografie kunnen ook helpen bij het onderzoek zoals bepaalde ziekten helpen vaststellen en chronische longletsels aantonen.
		Hierboven zien we 2 beelden van de longen van een gezond paard. Ook van vrij grote paarden kunnen met onze krachtige röntgenapparatuur goede radiografiën van de longen gemaakt worden, maar omdat de longen van een volwassen paard niet op 1 beeld kunnen, moet dit in verschillende opnames gebeuren. Links : radiografie van de caudale regio van de long van een paard met erge pneumonie (longontsteking). Bemerk het 'sneeuwvlokken-patroon' wat erop wijst dat er talrijke longblaasjes gevuld zijn met vocht en etter.
Daarnaast zijn er ook veel "doughnut-patronen" te zien (zwarte gaatjes met een witte cirkel rond) wat wijst op infiltratie van ontsteking rond de vertakkingen van de luchtwegen. Met moderne echo-apparatuur kunnen we tegenwoordig ook een goed onderzoek van de longen en de borstholte uitvoeren (foto rechts). Zo kan bvb. een overmaat aan vocht-etter (vb. bij pleuritis-longvliesontsteking), consolidatie van het longweefsel (verdwijnen van de lucht uit de longblaasjes met vermindering van de longcapaciteit tot gevolg), vergroeiingen tussen longvlies en pleura, abcedatie ed. vastgesteld worden en kunnen zelfs onder echografische begeleiding zeer gericht staalnames gebeuren voor verder onderzoek in het labo.
Behandeling Afhankelijk van het probleem, wordt de gepaste behandeling gekozen. Antibiotica worden enkel gegeven bij een bacterieel probleem. Veelal bestaat de behandeling uit ontstekingsremmers, bronchodilatatica (die de luchtwegen verwijden)en slijmvervloeiers. Al deze medicatie kan op verschillende manieren toegediend worden: in het voeder, maar ook lokaal ovv. verneveling, op die manier worden enkel de luchtwegen blootgesteld aan de medicatie en niet het hele lichaam, maar zal men ook de efficiëntie van de gebruikte medicatie verhogen. Het is wel van groot belang dat de voorgeschreven kuur wordt afgemaakt en dat men niet stopt vanaf het moment dat het paard minder hoest Kruiden zoals thijm, look, muskuskruid en andere hebben reeds bewezen dat ze kunnen bijdragen tot het verbeteren van ademhalingsproblemen. Uw dierenarts kan u helpen bij de keuze van een kwalitatief waardevol kruidenmengsel. Als het paard niet ziek of kortademig is en hij niet te frequent hoest, mag hij zeer licht gewerkt worden (stap en beetje draf), dit kan helpen om de sluimen naar boven te brengen. Zwaarder werk is zeker af te raden.		Medicatie kan lokaal ovv verneveling toegediend worden. Op die manier worden enkel de luchtwegen blootgesteld aan de medicatie en niet het hele lichaam, maar zo zal men ook de efficiëntie van de gebruikte medicatie verhogen.
De omgevingsaanpassingen zijn echter van een veel crucialer belang dan eender welke medicatie:
- stofvrije omgeving, waarbij continu buitenbeloop natuurlijk het beste is - indien dit niet mogelijk is, is een goede ventilatie van cruciaal belang - eventueel een stalbodem op stofvrije houtkrullen - geen hooi of stro zolder boven het paard - de stal niet opstrooien waar het paard instaat/naast staat - urinegeur vermijden, want dit is erg irriterend voor paarden
- droog hooi bevat het meeste van de irriterende stoffen (zoals stof, maar ook schimmelsporen) daarom kan men het hooi weken gedurende een 10-30-tal minuten en het water met deze irriterende stoffen weg gieten. - eventueel overschakelen op ingepakt hooi, welk minder irriterende stoffen bevat - hooi op de grond voederen om de drainage van slijmen te bevorderen - een stoffige, vochtige trailer vermijden en bij gevoelige paarden beter geen droog hooi voorbinden op het transport.
Voorkomen is beter dan genezen !! Men kan ook preventieve maatregelen treffen om ademhalingsproblemen te voorkomen. - regematig vaccineren en ontwormen - de paarden niet te dicht op elkaar huisvesten - voldoende buitenbeloop - een goede ventilatie in de stal is van cruciaal belang (geen tocht), een warme en vochtige omgeving vermijden. - hooi op de grond toedienen.