Paard anesthesie.html

Het paard is ongetwijfeld een van de meest delicate dieren om onder anesthesie te brengen. De vele verhalen "van horen zeggen" geven de eigenaar dikwijls geen goed gevoel als zijn paard onder anesthesie moet voor een operatie.

Nochtans is er heel veel wetenschappelijk onderzoek gedaan en zijn er de laatste jaren talrijke verbeteringen aan de anesthesie-techniek gebeurd. De juiste medicatie en de dosis is op punt gezet, het effect van een goede positionering en de kwaliteit van de kussens waarop het paard gelegd wordt is grondig bestudeerd en er zijn technieken ontwikkeld voor de ondersteuning van het paard tijdens het wakker worden (assisted recovery).

Dessalniettemin is ondanks alle goede voorzorgen een algemene anesthesie voor een paard een risico en daarom wordt er in Dierenkliniek De Bosdreef bijzonder veel aandacht besteed aan het op een veilige en nagenoeg pijnvrije manier in slaap brengen en terug laten wakker worden van uw paard.

I DE FAZE VAN SEDATIE = KALMEREN

De meeste paarden zijn opgewonden, nerveus en wat bang wanneer ze in een nieuwe omgeving komen en dat is niet anders als een paard naar de operatiezaal moet. Omdat dit de kwaliteit van de anesthesie niet ten goede komt, krijgt het paard reeds in zijn box een zeer kleine verdoving zodat het zonder zich op te winden voorbereid en naar de omlegbox gebracht kan worden. Er wordt een intraveneuze catheter geplaatst, de mond wordt gespoeld, de voeten worden schoon gemaakt en het paard krijgt een speciaal halster aan dat de kans op hoofdzenuwletsels door druk van de ringen van het halster minimaliseert. Uiteraard heeft het paard reeds voor het de sedatie toegediend krijgt, een grondig pre-anesthetisch onderzoek ondergaan. Naast de kalmerende middelen worden in deze fase ook reeds pijnstillende middelen toegediend, want het is immers gebleken dat een goede pijnstilling gestart dient te worden vooraleer begonnen wordt met de operatie.

II DE FAZE VAN INDUCTIE = HET INLEIDEN VAN DE ANESTHESIE

Op het ogenblik dat de patiënt goed suf en helemaal voorbereid is, wordt het in een smalle, goed gepolsterde gang geplaatst en geeft de anesthesist via de catheter de medicatie die de anesthesie moet inleiden. Op enkele ogenblikken tijd gaat het paard op een gecontroleerde en veilige manier liggen. Vooraleer het naar de operatiezaal gebracht wordt, worden de voeten van hygiënische overtrekken voorzien en wordt er een tracheotube in de luchtpijp geplaatst. Als de diepte van de inleidende anesthesie voldoende is, kan het paard naar de operatiezaal gebracht worden.

III ONDERHOUD VAN DE ANESTHESIE EN MONITORING VAN DE PATIËNT

De anesthesie kan in de operatiezaal verder gezet worden op verschillende manieren. Het is bvb. mogelijk om door continue intraveneuze toediening van medicatie het paard in slaap te houden (TIA : Total Intravenous Anesthesia), maar in de meeste gevallen wordt GAS-ANESTHESIE gebruikt. Via de tracheotube die bij de inductie in de luchtpijp geplaatst werd, krijgt de patiënt continu een mengsel van isofluraan (een 'slaap'gas) en zuurstof toegediend. De anestesist regelt de hoeveelheid isofluraan en zuurstof en zodoende de diepte van de anesthesie. Eenmaal het paard aan het anesthesie-toestel gekoppeld is, wordt er tevens een urine-sonde geplaatst en een infuus aangelegd. Reeds jaren worden in Dierenkliniek De Bosdreef alle paarden kunstmatig beademend gedurende de anesthesie, zodat de anesthesist een perfecte controle heeft over de hoeveelheid toegediend slaapgas.

Uiteraard wordt gedurende gans de operatieve ingreep wordt het paard intens gevolgd (monitoring) en controleert de anesthesist de drie lichaamssystemen die van levensbelang zijn voor de patiënt :
1/ het cardio-vasculaire systeem: hartslag en - ritme met de bloeddruk
2/ het ademhalingssysteem: de frequentie, de diepte en de arteriële bloedgassen
3/ het centraal zenuwstelsel: reflexen aan het oog, positie van de oogbol, afwezigheid van reactie op stimili

Op basis van de verkregen parameters, die continu via computer bijgehouden worden en beschikbaar zijn, kan de anesthesist beslissingen nemen over de noodzakelijke medicatie om het paard veilig door zijn anesthesie te brengen.

IV DE RECOVERY = HET WAKKER WORDEN

Als de operatieve ingreep beëindigd is, wordt het paard naar de recoverybox gebracht en op zijn zijkant gelegd. Dit is voor een paard een zeer delicate fase : het wordt wakker met een “benevelde” geest en zijn instinct spoort hem aan om zo vlug mogelijk op te staan, maar hij heeft nog niet voldoende coördinatie en spiersterkte. Dit geeft aanleiding tot talrijke valpartijen die behoorlijk ernstig kunnen zijn als het paard echt in paniek geraakt. Om dit te voorkomen is het belangrijk het paard zo lang mogelijk rustig te houden, tot het voldoende van de slaapgassen uitgeademd heeft, en het bij het rechtkomen voldoende sterk is om op zijn benen te blijven staan. Ondertussen wordt via een slangetje in de neus extra zuurstof toegediend en controleert de anesthesist de patiënt. Op het ogenblik dat de slikreflex terug aanwezig is, wordt de tracheotube verwijderd.

Om de kansen op complicaties tijdens de recovery te verminderen, wordt in Dierenkliniek De Bosdreef al jaren de techniek van "ASSISTED RECOVERY" toegepast. Hierbij wordt het paard met een eenvoudig katrolsysteem aan hoofd (cfr. speciaal halster) en de staart ondersteund, zodat het in de meest gevallen in luttele pogingen recht staat en het risico op beenbreuken sterk gereduceerd wordt.

ANESTHESIE en PIJNBESTRIJDING
Het paard is ongetwijfeld een van de meest delicate dieren om onder anesthesie te brengen. De vele verhalen "van horen zeggen" geven de eigenaar dikwijls geen goed gevoel als zijn paard onder anesthesie moet voor een operatie. Nochtans is er heel veel wetenschappelijk onderzoek gedaan en zijn er de laatste jaren talrijke verbeteringen aan de anesthesie-techniek gebeurd. De juiste medicatie en de dosis is op punt gezet, het effect van een goede positionering en de kwaliteit van de kussens waarop het paard gelegd wordt is grondig bestudeerd en er zijn technieken ontwikkeld voor de ondersteuning van het paard tijdens het wakker worden (assisted recovery). Dessalniettemin is ondanks alle goede voorzorgen een algemene anesthesie voor een paard een risico en daarom wordt er in Dierenkliniek De Bosdreef bijzonder veel aandacht besteed aan het op een veilige en nagenoeg pijnvrije manier in slaap brengen en terug laten wakker worden van uw paard.

Video anesthesie en operatie paard	II DE FAZE VAN INDUCTIE = HET INLEIDEN VAN DE ANESTHESIE Op het ogenblik dat de patiënt goed suf en helemaal voorbereid is, wordt het in een smalle, goed gepolsterde gang geplaatst en geeft de anesthesist via de catheter de medicatie die de anesthesie moet inleiden. Op enkele ogenblikken tijd gaat het paard op een gecontroleerde en veilige manier liggen. Vooraleer het naar de operatiezaal gebracht wordt, worden de voeten van hygiënische overtrekken voorzien en wordt er een tracheotube in de luchtpijp geplaatst. Als de diepte van de inleidende anesthesie voldoende is, kan het paard naar de operatiezaal gebracht worden.
III ONDERHOUD VAN DE ANESTHESIE EN MONITORING VAN DE PATIËNT De anesthesie kan in de operatiezaal verder gezet worden op verschillende manieren. Het is bvb. mogelijk om door continue intraveneuze toediening van medicatie het paard in slaap te houden (TIA : Total Intravenous Anesthesia), maar in de meeste gevallen wordt GAS-ANESTHESIE gebruikt. Via de tracheotube die bij de inductie in de luchtpijp geplaatst werd, krijgt de patiënt continu een mengsel van isofluraan (een 'slaap'gas) en zuurstof toegediend. De anestesist regelt de hoeveelheid isofluraan en zuurstof en zodoende de diepte van de anesthesie. Eenmaal het paard aan het anesthesie-toestel gekoppeld is, wordt er tevens een urine-sonde geplaatst en een infuus aangelegd. Reeds jaren worden in Dierenkliniek De Bosdreef alle paarden kunstmatig beademend gedurende de anesthesie, zodat de anesthesist een perfecte controle heeft over de hoeveelheid toegediend slaapgas. Uiteraard wordt gedurende gans de operatieve ingreep wordt het paard intens gevolgd (monitoring) en controleert de anesthesist de drie lichaamssystemen die van levensbelang zijn voor de patiënt : 1/ het cardio-vasculaire systeem: hartslag en - ritme met de bloeddruk 2/ het ademhalingssysteem: de frequentie, de diepte en de arteriële bloedgassen 3/ het centraal zenuwstelsel: reflexen aan het oog, positie van de oogbol, afwezigheid van reactie op stimili Op basis van de verkregen parameters, die continu via computer bijgehouden worden en beschikbaar zijn, kan de anesthesist beslissingen nemen over de noodzakelijke medicatie om het paard veilig door zijn anesthesie te brengen. IV DE RECOVERY = HET WAKKER WORDEN Als de operatieve ingreep beëindigd is, wordt het paard naar de recoverybox gebracht en op zijn zijkant gelegd. Dit is voor een paard een zeer delicate fase : het wordt wakker met een “benevelde” geest en zijn instinct spoort hem aan om zo vlug mogelijk op te staan, maar hij heeft nog niet voldoende coördinatie en spiersterkte. Dit geeft aanleiding tot talrijke valpartijen die behoorlijk ernstig kunnen zijn als het paard echt in paniek geraakt. Om dit te voorkomen is het belangrijk het paard zo lang mogelijk rustig te houden, tot het voldoende van de slaapgassen uitgeademd heeft, en het bij het rechtkomen voldoende sterk is om op zijn benen te blijven staan. Ondertussen wordt via een slangetje in de neus extra zuurstof toegediend en controleert de anesthesist de patiënt. Op het ogenblik dat de slikreflex terug aanwezig is, wordt de tracheotube verwijderd.
Om de kansen op complicaties tijdens de recovery te verminderen, wordt in Dierenkliniek De Bosdreef al jaren de techniek van "ASSISTED RECOVERY" toegepast. Hierbij wordt het paard met een eenvoudig katrolsysteem aan hoofd (cfr. speciaal halster) en de staart ondersteund, zodat het in de meest gevallen in luttele pogingen recht staat en het risico op beenbreuken sterk gereduceerd wordt.		Video over assisted recovery
V RISICO'S VERBONDEN AAN DE ALGEMENE VERDOVING Een anaesthesie brengt steeds bepaalde risico's mee, zeker bij paarden. Ze zijn niet gewoon om een drietal uren op hun rug of op één zijde te liggen en kunnen hierdoor ernstige fysiologische complicaties krijgen, de medicatie onderdrukt de functie van hart en ademhaling en de spier- of zenuwcellen kunnen abnormaal reageren op de anesthesie. Vele risico's zijn goed bestudeerd en worden vlot onderkend. Maar dessalniettemin is het niet steeds mogelijk om ondanks alle goede voorzorgen, complicaties te voorkomen. In de literatuur spreekt men van volgende getallen: 2% kans op een levensbedreigend probleem tijdens de anaesthesie van een paard 1% kans op een fatale afloop gerelateerd aan de anaesthesie van een paard Om deze risico's zo veel mogelijk te beperken wordt in Dierenkliniek De Bosdreef de anesthesie van het paard enkel uitgevoerd door dierenartsen die vooraf een speciale opleiding gekregen hebben en erop getraind zijn om een paard veilig door de anesthesie te brengen.