Deze behandelingsmethode is zoals vele therapieën afgeleid vanuit de humane geneeskunde. Oorspronkelijk werd de shock-wave therapie gebruikt voor het verbrijzelen van nierstenen. Later werd shock-wave ook gebruikt als behandeling van bv. tenniselleboog en hielspoor.
Zoals de term zelf zegt, wordt gebruik gemaakt van "shock-waves". Dit zijn hoog-energetische drukgolven die worden opgewekt in een generator en via een "trode" tot op een welbepaalde diepte in het te behandelen weefsel overgebracht.
Om effectief te zijn moeten de shock-waves aan bepaalde fysische eigenschappen voldoen : ze moeten gefocuseerd zijn, en een hoge positieve druk met een snelle rise-time en een korte puls-duur hebben.
Er zijn verschillende types van toestellen op de markt. Echter, bepaalde generatoren produceren bv. niet gefocuseerde drukgolven. Deze verlopen in tegenstelling tot de gefocuseerde golven radiaal en hebben hierdoor geen diepgang en een zeer snelle afname van het energieniveau. Deze toestellen zijn goedkoper maar ook waardeloos voor de behandeling van diepere letsels.
Naast het puur mechanisch effect treedt ook een invloed op celniveau op :
- stijging in de celpermeabiliteit
- stimulatie van de celdeling.
- productie van cytokines en groeifactoren wordt verhoogd (vb. TGF-ß1 en IGF-1).
- activiteit van bepaalde receptoren aanwezig op het oppervlakte van de cellen wordt extra gestimuleerd.
- thv. de aanhechting van pezen en ligamenten kan na behandeling met shockwave een neovascularisatie vastgesteld worden. Dit leidt tot een sneller herstel en een verlaagde pijngewaarwording.
Het effect is afhankelijk van het energetisch niveau en het aantal shocks dat wordt toegediend. Bij gebruik van een te hoog niveau energieniveau of te veel shock kan weefselnecrose optreden. Bij te laag energieniveau bij de behandeling van botproblemen zal dan weer geen effect bekomen worden. In andere gevallen zal een laag energieniveau dan weer een positief effect hebben op de celactiviteit en de wondheling. Het is daarom zeer belangrijk dat het gebruik van shock-wave therapie gebaseerd is op grondig klinisch en vaak ook echografisch onderzoek. Dit vereist de nodige kennis van de verschillende letsels.
Nadelige effecten :
Bij correct gebruik van het toestel zijn er weinig nadelige effecten te vrezen. Bij onoordeelkundig gebruik kan echter erge weefselschade optreden. Bv. bij het richten van een drukgolf op een holte gevuld met gas kan erge schade veroorzaakt worden (bv. longweefsel, darmen).
Indicaties :
Zoals hoger reeds vermeld wordt shock-wave reeds een 15-tal jaar gebruikt in de humane geneeskunde. Naast het oorspronkelijke doel voor het verbrijzelen van nierstenen, worden ook heel wat orthopedische problemen aangepakt met shock-wave therapie. Enkele gekende voorbeelden zijn: behandeling van slecht helende fracturen (delayed union of non union), behandeling van tenniselleboog en hielspoor. Vrij recentelijk wordt ook in de behandeling van peesproblemen gebruik gemaakt van shock-wave therapie. Hierbij denken we vnl. Aan de behandeling van achillespeesproblemen en aan chronische pijn in het patellair ligament.
En zoals zo vaak wordt in de veterinaire geneeskunde overgenomen wat in de humane geneeskunde met goed gevolg wordt gebruikt. In de paardengeneeskunde wordt shock-wave vnl. Gebruikt in de orthopedie. Enkele voorbeelden van wat in aanmerking komt om met shock-wave te behandelen:
- spat (osteo-arthrose tarsometatarsale en distaal intertarsale gewricht)
- stressfracturen van de pijp
- hoefkatrol
- aanhechtingsproblemen van pezen en ligamenten (insertidesmopathie, high suspensory desmitis)
- rugklachten
- peesklap (tendinitis).
- ………
De toepassing van shock-wave op een bepaald gebied heeft eveneens een pijnstillend effect. Om deze reden is het gebruik van shock-wave therapie bij sportpaarden in competitie door het FEI verboden.
