Tandheelkunde bij gezelschapsdieren
Gebitsverzorging is zeer belangrijk bij hond en kat, want er komen veel problemen voor. Bij ongeveer een derde van de huisdieren is wel één of ander gebitsprobleem aanwezig.

De problemen kunnen zich voordoen thv. de tandelementen zelf of thv. het tandvlees, de ligamenten en het bot (= parodontium) waar de tand mee vast zit. Het meest voorkomende probleem is de vorming van tandsteen dat geleidelijk erger wordt en waardoor uiteindelijk het aangrenzende tandvlees en het parodontium gaat onsteken. Op dat ogenblik kan gesproken worden van parodontose. Dit kan zo ver gaan dat de tand uiteindelijk los komt te staan en uit zal vallen.
Op de beelden links ziet u bovenaan een normaal gebit. Op de foto eronder is er een beetje tandsteen aanwezig met beperkte ontsteking van het tandvlees. Daaronder weer ziet u een ver gevorderde vorm van parodontose, waarbij zware ontsteking aanwezig is en de tanden nagenoeg allemaal los staan.
Hoe ontstaat tandsteen en parodontose ?

Alles begint met de afzetting van tandplaque op het glazuur van de tanden. Dit is een kleverig laagje met oa. miniscule voedselresten, bacteriën, celafval etc. dat zich in de eerste plaats gaat vasthechten op de overgang tussen tandvlees en de tandkroon. Geleidelijk worden hierin mineralen afgezet en het kleverige laagje wordt een harde korst : tandsteen. De bacteriën krijgen vrij spel en gaan het tandvlees kapot maken en hierdoor ontstaat eerst een gingivitis (= tandvleesontsteking) die zich echter snel gaat uitbreiden naar de tandwortel toe en uiteindelijk de tand geheel zal ondermijnen.

Het gevolg ziet u op de foto hiernaast. U zal het ook ruiken !!! Dit geeft namelijk aanleiding tot een verschrikkelijke mondgeur die uw huisvriend heel wat minder aantrekkelijk zal maken.
Bij kleine rassen (yorkshire terriër, maltezer, poedel,pekingees, shi-tsu enz.) komt het probleem meer voor, maar ook andere factoren zoals zoet voedsel of een afwijkende stand van de tanden, kunnen een rol spelen.

Symptomen :

• slechte adem
• tandvleesontsteking
• loszittende tanden, tandverlies
• (tand)pijn, en hierdoor eventueel gedragsveranderingen, agressiviteit, karakterstoornissen en moeilijk eten
• niezen of etterige neusvloei bij ontstaan van sinusitis tgv. tandwortelabces of -ontsteking
Maar de erge ontsteking in de mondholte kan er ook voor zorgen dat de bacteriën en eventueel miniscule etterbrokjes in het bloed terecht komen en zich in het lichaam verspreiden met algemene malaise en ziek zijn tot gevolg. Longen, lever, nieren, hart en zelfs de gewrichten zijn hierdoor bedreigd. Dit kan tevens een zeer nadelige invloed hebben op het ogenblik dat uw dier een operatie moet ondergaan : de kans dat er complicaties optreden met de wondheling of rond implantaten is door aanwezigheid van erge tandsteen/parodontose, vele malen verhoogd.
Preventie en behandeling

Voorkomen is beter dan genezen. Ook voor uw huisvriend, maar hij moet daar wel wat bij geholpen worden. Tanden poetsen, vermijden van zachte voeding, aangepaste brokken die de tanden schoon schuren tijdens het kauwen, een kauwbeentje al of niet met tandplaque afbrekende enzymen of desinfectie erop etc. behoren tot de mogelijkheden.

Uiteraard is regelmatige inspectie de sleutel om erge ontstekingen voor te zijn. Op zijn minst is dit jaarlijks aan de beurt en dat kan perfect gebeuren ter gelegenheid van de jaarlijkse vaccinatie.
Op het ogenblik dat er al gevorderde tandsteen aanwezig is, helpen de huis,- tuin- en keukenmiddelen niet meer en zal de patiënt een grondige tandenbeurt moeten ondergaan. De dierenarts zal dan, onder een lichte verdoving, de tanden met aangepaste (ultrasone) apparatuur, grondig reinigen tot alle tandsteen verwijderd is en nadien polijsten om te voorkomen dat de tandplaque zich te snel opnieuw zou gaan vormen.

Ook bij andere tandproblemen zoals afgebroken stukken, slecht wisselende melktanden etc. is het aan te raden niet te lang te talmen vooraleer een controle te laten uitvoeren.